Hep duymuşsunuzdur medeniyetlerin beşiği Anadolu’dur diye. İnsanlık tarihi Anadolu’da “Tarım Devrimi” ile başladı. İnsanlık avcı-toplayıcı bir topluluk iken Bereketli Hilal veya Mezopotamya yiyecek ihtiyaçlarını giderecek olan buğdayı bulması ile yerleşik hayata geçti. Buğdayı insanoğlu bulmuştur.  Doğru duydunuz buğday tamamiyle bir insan keşfidir. Çokta teknik bilgilere girmeden aşağıda fotoğraflarını verdiğim ve buğdaydan çok ota benzeyen ve halen doğada gezerken karşınıza çıkabilme ihtimali yüksek 2 bitkiyi melezlemesiyle (triticum urartu X aegilops speltoides) başlar bu hikâye. Belki diyeceksiniz doğada kendi kendine olmuştur. Hayır, çünkü bu iki bitki türü kapalı tohum şeklindedir ve bu kapalı tohumların tozlaşma döneminde ancak elle müdahale ile olabilecek bir olaydır. Aslında yeni oluşan bu bitki insan eliyle yapılan ilk hibrit bitki çeşididir. İlkel buğdayların keşfi (triticum dicoccoides ve diğerleri) ile insanlar yerleşik hayata geçebilmişler, devamında kabile kurmuşlar, kabileler devletlere ve imparatorluklara dönüşmüştür.

Tabi konu insanlık olduğunda tarım devrimi olduğu yerde kalmamış ve medeniyetler sürekli gelişmiştir. Yuval Noah gibi yazarlara göre tarım devriminden sonra bilimsel devrim dönemi gelir. Günümüzde yaşadığımız dönemi de içine alan bir dönemden bahsediyoruz. Dediğim gibi gelişim durmadan devam ediyor. Son zamanlarda yenilikler, icatlar ve keşifler o kadar hızlı olmakta ki insanın deyim yerindeyse başı dönüyor. Etrafınızda baktığınızda 10 sene önce olmayan birçok teknolojik yenilik inanılmaz bir hızla hayatımıza girdi. Sanki bir teknolojik patlama olmuş ve öncü dalgasını hissetmişiz gibi. Her gün farklı bir icat, her gün farklı bir keşif duyuyor ve bunlar hızlı bir şekilde hayatımıza giriyor. Aslında bu döneme verilmiş bir isim var “ Endüstri 4.0”. Kabaca tarif etmek gerekirse otomasyon döneminden sonra meydana gelen ve Algoritmaların Yapay Zeka araçlarının hâkim olduğu bir dönem. Tabi Endüstri 4.0 her alanda etkili olduğu gibi tarımda da etkili olmaya başladı. Topraksız tarım , Sensörler, Uydu görüntüleri ile hastalık tahmini , gps ile çalışan traktörler, dronlarla ilaçlama ,parsel parsel hava tahminlerinin yapılması ,Hatta tamamıyla kontrollü ortamlarda (ışıklandırma ,iklim vb..) dikey bahçeler ve daha sayamadığımız bir çok şey .

Teknolojik gelişimle paralel iklim de değişmiştir ne yazık ki. Artık “İklim Değişikliği” olarak adlandırdığımız bir gerçek var. Doğa artık eskisi gibi naif değil. Kendi elimizle onu sertleştirdik. Yağış rejimlerinden tutun sıcaklığa tüm iklim olayları değişti. Eskiden Saman ithalini duyar mıydık ama artık duyuyoruz. Tahıllar eskiden olduğu gibi istediğimiz şekilde yetiştiremiyoruz. Değişen bir iklimde artmakta olan bir nüfusu doyurmak için dünyanın daha verimli, dayanıklı ve sürdürülebilir tarımsal kalkınma türlerine geçiş yapması şart.

FAO, ‘iklim duyarlı tarım‘ yaklaşımı ile üç ana hedefe ulaşılabileceğini savunuyor:

1- Sürdürülebilir bir tarım

2- İklim değişikliğine uyum ve dayanıklılık

3- Mümkün yerlerde sera gazı emisyonlarının azaltılması/sonlandırılması.

İşte tam bu noktada Tarım 4.0 başka deyişle Akıllı Tarım karşımıza çıkıyor. Çok ortaklı büyük şirketler milyar dolarlarla ifade edilen yatırımları yaparak bu devrimi çoktan başlattılar bile. Başlatmak zorundaydılar bir noktada. Çünkü Tarıma hükmeden, Gıdaya Hükmeden Dünya’ya da hükmeder. Bu yatırımları yapanlar ülkeler ve şirketler bunun farkındalar. İsterseniz çokta detaya girmeden dünyada Tarım 4.0 örneklerini kısaca inceleyelim.

Akıllı Çiftlikler (Smart Farm )

Artık internetin ve verilerin egemen olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Gelişmiş algoritmalar, yüksek kapasiteli bilgisayarlarla hava tahminleri, uydu takiplerini daha kolay ve gerçeğe yakın tahmin edebilmekteyiz. İşte Akıllı Çiftliklerin temel felsefesi de bu eldeki verilerin hızlı, gerçeğe yakın bir şekilde kullanılarak tarımsal faaliyetlerin yapılması. Tecrübeyle uzun yıllarda elde edilecek bilgiler yerine Büyük Veri (Big Data ) araçları/yazılımları kullanılarak tarımsal faaliyetin yapılması da diyebiliriz. Aslında bu kavram hepsi ayrı bir akıllı tarım uygulamasının bir araya getirilmiş halidir. Peki, neler var bu konsepte?

Öncelikle Tarlada bulunan sensörler mevcut, bu sensörler sürekli ana bilgisayara, bitkilerin görüntüleri, toprağın nemi, Ph, Ec gibi özelliklerini içeren verileri iletmekte. Bilgisayar elde ki verileri alarak ne zaman sulama yapılması gerektiğini, gübrelemenin nasıl yapılması gerektiğinin, hangi pesticid ,hangi fungusit, hangis insektisitin ne zaman ,hangi dozlarda kullanılması konusunda çıkardığı sonucu çiftçiye iletmekte .Çiftçide buna göre uygulama yapmakta .Tabi sistem sadece ürün tarla odaklı da değil .Finans sistemlerine ,uluslar arası tarım borsa verilerini işlediği gibi ,sisteme dahil olan çiftçilerin üretim tercihlerine göre hangi bitkisel üretimin yapılması gerektiği ile ilgili tavsiyelerde bulunuyor .

Sistem ayrıca çiftçilere, ekipmanlarını nasıl kullanacaklarına, nerede en iyi sonucu alacaklarına ve sağladıkları yatırımdan ne getirilerine dair daha bilinçli kararlar vermelerine ilgili yardımcıda olmakta.Tabi kullanılan ekipmanda da yapay zekâ kullanılıyor. Gerçi çiftçimiz bu ekipmanlardan bazılarına  pek uzak değil. Son dönemde çok duyulan bilgisayarlı traktörler buna örnek. Barındırdığı bilgisayar ve yapay zekâ ile uydu takibi ile tarlayı işlediği gibi, her yeri aynı olmayan arazinin özelliğine göre toprağı işleyebilmektedir.

Tarım Robotları

Sosyal medya da bir şekilde görmüşsünüzdür. Şoförsüz doğru düzgün tipide olmayan bir araç tarlaya girer yabancı otları temizler, bitkilerin köklerine yeterli suyunu verir, ürün hasadı döneminde girer hasadını yapar .Bu araçların deneysel olanları olduğu gibi şu an tarlalarda, ahırlarda kullanılanları da var . Genel olarak bu robotları şu şekilde sayabiliriz;
• -GPS destekli dümenleme sistemi
• -Mera ve silaj robotu
• -İlaçlama robotları
• -Ekim/dikim robotları
• -Budama robotu
• -Hasat robotları
• -Süt sağım robotları
• -Ahır robotları

Drone’lar

Drone teknolojisi son yıllarda çok hızlı gelişti. Bazılarına göre geleceğin ulaşım aracı drone. Şu an Dubai’de Drone Taksiler çok yakın bir zamanda hayata geçti. Amazon.com Afrika’da uzak yerlere kargo taşıma işini dronelar ile çözmeyi düşünüyor. Hatta uygulamalara da başladı. Türkiye’de de bazı girişimci pizzacılar drone ile pizza taşıdığı haberlerini muhakkak görmüşsünüzdür. Pratikliği, yük taşıma kapasitesinin fazla olması, bazı modellerinde yapay zekâ ile otomatik araziyi tanıyabilme ve otomatik pilotu ile müdahale etmeden işini yapabilmesi ile ilerleyen yıllarda kesinlikle tarlalarımızda göreceğimiz bir araç Droneler.

Yukarıda saydığım teknolojilerin bir kısmı hayatımıza girdi bir kısmı çok yakın zamanda girecek. Önümüzde muazzam bir teknoloji devrimi bizi bekliyor. Bu yazımda yazmadığım daha birçok yenilik ve teknoloji mevcut. Onların göze çarpan, ilginç, önemlilerini sonraki yazıda yazmaya devam edeceğim.